“Умсулҕаннар” умсугутуулаах тэрээһиннэрэ.

В.И.Ленин аатынан Уолба оскуолатыгар Ийэ тыл күнүнэн тыл хайысхатын учууталларын “Умсулҕан”методическай холбоһуга (салайааччы Боппосова З.П.) сылын аайы оҕо төрөөбүт тылынан таптаан саҥарар, ааҕар, ону сэргэ нуучча, омук тылын уонна литературатын, историяны кэрэхсээн үөрэтэр, сөбүлээн ааҕар буоларыгар интэриэһи олохтсутар  сыаллаах биир нэдиэлэ устата араас тэрээһиннэри ыытар. Быйылгы нэдиэлэ олунньу 8 күнүттэн 13 күнүгэр дылы анал былаанынан ыытылынна. Нэдиэлэ үөрүүлээх линейканан саҕаланна. Кылаастартан старосталар, учууталлар линейкаҕа мустан элбэх сонун тэрээһини саҕалыыр гына былаан бөҕөтүн ылыннылар. Оскуолаҕа Ленин аата иҥэриллибитэ  100 сылын көрсө ыытыллар 3 сыллаах «Сырдык суолунан» фестиваль-экспедиция, Россияҕа биллэриллибит “Наука уонна технологиялар”, Республикаҕа, Тааттабыт улууһугар, нэһилиэкпитигэр – “Доруобуйа” сылларыгар аналлаах тэрээһиннэр, патриотизм ыйын, Ийэ тыл күнүгэр аналлаах нэдиэлэ былаанын илдьиритиһэн бигэргэттилэр. Старосталар линейкаҕа истэн туох саҥаны билбиттэрин туһунан кылаастарынан калейдоскопка кэпсииллэрин курдук сорудах ыллылар. «Сырдык суолунан» 3 сыллаах бырайыак саҕаламмытын туоһута эмблемэ ыйанна, бу чиэскэ туйгун үөрэнээччилэр Руслан Собакин, 2 кылаас уонна Карина Басова, 7 кылаас тигистилэр. Бу күн оруобуна Россияҕа бэлиэтэнэр Наука күнүн кытта сөп түбэһэн, оскуолабытыттан үүммүт учуонайдар тустарынан библиотекардар информация оҥордулар, кинилэр үлэлэрин сырдатар кинигэ быыстапката турда, Уолбаттан учуонайдарбыт: саха сомоҕо домоҕун чинчийэр учуонай, лексиколог, лексикограф, тыл үөрэҕин билимин хандьыдаата, П.А.Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, С.А. Новгородов аатынан Бириэмийэ лауреата, РНА СС үтүөлээх бэтэрээнэ, Таатта улууһун ытык олохтооҕо — Нелунов Анатолий Гаврильевич, СВФУ физическай культура уонна спорт институтун “Спортивнай туризм” кафедратын сэбиэдиссэйэ, доцент,  педагогическай наука кандидата-Тарасов Ариан Егорович, биир дойдулаахпыт, Ытык — Күөлтэн төрүттээх, хас да методическай үлэ автора, педагогическай наука кандидата Винокурова Екатерина Ивановна оҕолорго анаан ыыппыт видео уонна аудио эҕэрэдэлэрин иһитиннэрдилэр. Түмүгэр доруобуйа сылынан, “Ил Ситим” оҕо тэрилтэтин оҕолоро флеш-моб үҥкүүлэттилэр.

Нэдиэлэ бастакы күнүттэн “Өркөн өй” сылын аайы ыытыллар оонньуу саҕаланна.  Бу оонньууга ортоку уонна улахан кылаас оҕолоро саха тылын, литературатын, нуучча тылын, история предметтэригэр учууталлаабыт бэлэмнээбит сорудахтары ылан күн аайы оҥорон бэрэбиэркэлэтэллэр уонна үс баал иһинэн сыаналаах “УМ” диэн карточкалары хомуйаллар. Саамай элбэх баалы ылбыт оҕо кыайыылаах тахсар.Оонньуу субуота күн түмүктэннэ,15 саамай көхтөөх кыттыыны ылбыт оҕо методхолбоһук учууталлара туруорбут бириистэринэн наҕараадаланнылар. Кыайыылааҕынан 7 кылаас үөрэнээччитэ 542 “УМ”-наах Карина Басова кыайыылааҕынан таҕыста.

Биир саамай элбэх кыттааччылаах тэрээһининэн нуучча оҕо аймах тапталлаах суруйааччыта Агния Барто төрөөбүтэ 95 сылыгар аналлаах кыра кылаас оҕолоругар анаан ыытыллыбыт литературнай викторина буолла. Оҕолор олус көхтөөхтүк кытыннылар. Кыайыылааҕынан Дьяконов Ваня -1 кылаас, Олейников Эрсан – 3 кылаас, Егорова Дайаана – 4 кылаас үөрэнээччилэрэ буоллулар.1 кылаас үөрэнээччитэ Данилова Диана, 2 кылаас кыргыттара Кусатова Сандаара, Боппосова Маайа “Барто айымньыларын бастыҥ ааҕааччылара” анал ааты ыллылар.

Аан дойдуга кинигэнии бэлэхтэһэр күҥҥэ сөп түбэһиннэрэн “Ил Ситим” оҕо тэрилтэтэ олус интэриэһинэй акцияны ыытта. Оскуола үөрэнээччилэрэ уонна учууталлар дьиэлэриттэн кинигэ аҕалан фойеҕа тэлгэтэ уурдулар. Кыралартан саҕалаан оҕолор бэйэлэригэр биирдии кинигэни талан ыллылар. Ордубут  51 кинигэни оскуола библиотекатыгар бэлэх ууннулар. Оскуола ветеран учуутала Неустроева Мамика Спиридоновна библиотекаҕа бэйэтин дьиэтээҕи библиотекатыттан  54  кинигэни бу күнүнэн анаан бэлэхтээтэ барыбытын долгутта.

  • Оскуолабыт “Иэйии” айымньы музейыгар баар биир дойдулаахпыт, кыраайы үөрэтээччи, саха тылын учууталынан өр кэмҥэ үлэлээбит Прокопий Харлампьевич Андросов – Дьөҥкү Сээн учууталлыы сылдьан үөрэппит оҕолоро, улууспут нэһилиэктэрин суруйар дьоҕурдаахтара айбыт үлэлэринэн илиитинэн оҥорон таһаарбыт сурунаалларын туһунан сырдатыы оҥоһулунна уонна Уолба нэһилиэгэр бастакы кыраайы үөрэтэр музей тэриллибитэ 95 сылынан “95-с сирэй” дорҕоонноохтук ааҕыыга аһаҕас чемпионат икки бөлөҕүнэн: 1-4, 5-11 кылаастарга ыытылынна. Сахалыы ааҕыыга 23 оҕо, нууччалыы ааҕыыга 22 оҕо, омук тылынан 15 оҕо кыттыыны ылла. Уопсай түмүккэ үс тылынан бастыҥ ааҕааччылар: кыра кылаастарга  Дайаана Егорова 1 миэстэни, Афоня Сыроватскай 2 миэстэни, Руслан Собакин 3миэстэни, улахаттарга Алина Никонова 3 миэстэни, Сергей Окороков 2 миэстэни, Айсена Товарова 3 миэстэни ылары ситистилэр. Муҥутуур кыайыылааҕынан 9 кылаас үөрэнээччитэ Сайыына Бочурова ааттанна.

Бээтинсэ күнРеспублика үрдүнэн ыытыллар диктант акциятыгар 3-8 кылаас үөрэнээччилэрэ бары кыттыыны ыллылар.  Оҕолор аныгы олох сиэринэн уон сорудаҕы интернет нөҥүө толорон ыыттылар.

Макар Хара аатынан нэһилиэк модельнай библиотеката уонна нэһилиэк аҕам саастаахтарын “Айылгы” түмсүүтэ тэрийэн ыыппыт “Куолаан ааҕыы” конкурсугар кылаастарынан, методическай холбоһуктарынан коллектив көхтөөхтүк кытынна.

Игнатий Слепцов аатынан норуот айымньытын киинин үлэһиттэрэ тэрилтэлэринэн тэрийэн ыыппыт литературнай түһлгэлэригэр эмиэ көхтөөх кыттыы буолла. Барыта түөрт хамаанда араас ыйытыылардаах, сорудахтаах оонньууга илин-кэлин түсүһүүтэ буолла. Түмүгэр ойуччу тахсан “Кэнчээри” оҕо уһуйаанын хамаандата кыайыылаах аатын ылла.

 Биир саамай улахан тэрээһининэнИйэ тыл күнүн чэрчитинэн Уолба нэһилиэгэр бастакы кыраайы үөрэтэр музей тэриллибитэ 95 сылын көрсө  Уолба оскуолатын үөрэнээччитэ, саха бастакы дьахтар суруйааччыта Анна Денисовна Неустроева аатын үйэтитэр иккис төгүлүн кэтэхтэн ыытыллыбыт  «Кэпсээнньит кыыс — 2021” кэпсээн айан суруйуу аһаҕас күөн  күрэһэ буолла. Конкурска республикабыт оскуолаларыттан: Тааттаттан, Ньурбаттан, Сунтаартан, Хаҥаластан, Мэҥэ Хаҥаластан, Хатастан 43 кыыс кыттыыны ылла. Кыргыттар олоххо буолар араас түгэннэри, түбэлтэлэри бүгүҥҥү кэм оҕотун хараҕынан көрөн уус-ураннык суруйбуттарын дьүүллүүр сүбэ биһирээн аахта. Ордук сиэр-майгы тематыгар элбэх айымньы баар буолбутун бэлиэтээтэ. Кэпсээн жанрыгар табатык үлэлээбитинэн, тыла-өһө баайынан, ис хоһооно кэрэхсэбиллээҕинэн көрөн бастыҥнары быһаарда. “Кэпсээнньит кыыс – 2021” кылаан кыайыылааҕынан Ньурба улууһун Малдьаҕар нэһилиэгин М.В. Мегежекскэй аатынан орто оскуолатын 9 А кылааһын үөрэнээччитэ Моисеева Айталина Васильевна “Аккырыыкка” кэпсээнинэн таҕыста. Салайааччыта саха тылын, литэрэтиирэтин учуутала Васильева Любовь Николаевна.  Кыра, орто, улахан кылаастары бөлөҕүнэн көрөн 1.2.3 миэстэлэр уонна анал ааттар таҕыстылар.

Бу курдук оскуолабыт оҕолоро, үлэһиттэрин коллектива “Умсулҕан” методическай холбоһук тэрээһиннэрэ сэргэхсийиини, билиини сааһылааһыны таһаарда.

Анна Боппосова, Уолба.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован.